εικαστικα

Ο Μύθος της Νηρηίδας Αγαύης, της κάτω Βρύσης
Πολύ παλιά, όταν ακόμη οι θεοί και τα πλάσματα του νερού και του δάσους μιλούσαν με τους ανθρώπους, ζούσε στην πηγή της «Κάτω Βρύσης» μια από τις πενήντα τόσες Νηρηίδες , η Αγαύη. Το όνομά της σήμαινε « ευγενική», γιατί η καρδιά της ήταν γεμάτη καλοσύνη και συμπόνια. Είχε το χάρισμα να ακούει τον πόνο των ανθρώπων και να θεραπεύει ό,τι είχε πληγωθεί: σώματα, ψυχές, ακόμη και τη γη, όταν ξεραινόταν.
Η Αγαύη είχε όμως κι ένα άλλο δώρο: πίστευε στη δεύτερη ευκαιρία. Έπαιρνε τα ξεχασμένα, τα παρατημένα, τα σπασμένα και τα ξανάπλαθε με αγάπη. Έτσι, όταν ένα γέρικο δέντρο ξεράθηκε από τον ήλιο και τον χρόνο, εκείνη δεν το άφησε να πεθάνει. Το μεταμόρφωσε. Χάραξε μέσα στον κορμό του τη μορφή της, με φτερά νεράιδας, και το έκανε τόπο φωτός και έμπνευσης. Από τότε, όσοι το πλησιάζουν νιώθουν ελπίδα και δύναμη. Το γλυπτό της στέκει εδώ — ένα δέντρο που πέθανε, αλλά δεν χάθηκε· ξαναγεννήθηκε ως φύλακας.
Όταν ο στρατηγός Νικηφόρος Φωκάς, ήρθε στην Κρήτη με το βυζαντινό του στράτευμα, έφερε μαζί του όχι μόνο στρατιώτες, αλλά και Ευγενείς ανθρώπους – τεχνίτες, ιερείς, γεωργούς, θεραπευτές. Κάποιοι απ’ αυτούς κουρασμένοι από πολέμους, ζήτησαν έναν τόπο να ξαναρχίσουν μια ήρεμη ζωή. Βρήκαν καταφύγιο κοντά στην πηγή και ίδρυσαν έναν μικρό οικισμό. Εδώ είδαν την μορφή της Νηρηίδας Αγαύης , τη θεώρησαν καλό οιωνό. Μετέφρασαν το όνομα της δίδοντας το στον οικισμό τους , στο χωριό μας. Ευγενική. Έτσι όπως ονομαζόταν και γραφόταν το χωριό μας μέχρι την απογραφή του 1834.
Λέγεται πως από τότε, σε κάθε δύσκολη εποχή – πολέμους, λιμούς, καταστροφές – η νεράιδα της Κάτω Βρύσης προστάτευε το χωριό. Άλλοτε εμφανιζόταν σε όνειρα για να προειδοποιήσει. Άλλοτε, τα νερά της βρύσης φούσκωναν ανεξήγητα και καθάριζαν το χωριό από κάθε κακό.
Κι ακόμη λέγεται πως όποιος πλησιάσει με καθαρή καρδιά το γλυπτό της στο ξερό δέντρο, κι αγγίξει τον κορμό με πίστη, θα πάρει μια δεύτερη ευκαιρία – για τον εαυτό του, για τους άλλους ή για κάτι που πίστευε χαμένο.
Η Αγαύη δεν είναι πια μια Νηρηίδα του μύθου μόνο· είναι η ψυχή της Αυγενικής, η μνήμη της ευγένειας, της ελπίδας και της αναγέννησης.